MSX - Machines with Software eXchangeability. Computers van verschillende fabrikanten kunnen draaien op dezelfde software. Dat is de ware uitleg van de naam MSX.
Maar Microsoft gebruikte de naam: MicroSoft eXtended, verwijzend naar de ingebouwde Microsoft Basic.
Kazuhiko Nishi (Kay Nishi) gebruikte later in verklaringen Matsushita Sony X-machine.
Kazuhiko Nishi (Kay Nishi) medeoprichter van het japanse computerbedrijf ASCII was de belangrijkste bedenker van MSX en werkte nauw samen met Microsoft. Hij wilde de Japanse electronicafabrikanten verenigen met 1 computerstandaard.
Bill Gates was nauw betrokken bij het project. Microsoft leverde onder andere de BASIC-programmeertaal. Microsoft wou geen computer bouwen, maar een platform waarop fabrikanten hun eigen machines konden maken.
MSX was geen specifieke computer maar bedoelt als een universele standaard voor thuiscomputers, zoals VHS dat werd voor videorecorders.
In de vroege jaren 80 bouwde elke fabrikant (zoals Commodore, Apple of Atari) een eigen systeem. Software voor een Commodore 64 werkte daardoor niet op een Atari, en andersom. MSX wou dat oplossen en de markt veroveren.
Elke MSX-computer kon ongeacht het merk dezelfde software gebruiken. Philips, Sony, Panasonic, Yamaha en Toshiba bouwden allemaal hun eigen MSX-computers op basis van deze gedeelde standaard. Dus geen Commodore 64, ZX Spectrum en Atari 8-bit computers meer, maar alleen de MSX.
MSX was ook nooit bedoelt als spelcomputer, maar als computer voor alle taken die je thuis zou kunnen hebben, zoals boekhouden, tekstverwerken en als database om gegevens in op te slaan. Met MSX-DOS sloot de MSX aan op de wereld van MS-DOS computers.
In de begindagen van de MSX was het allerminst een gamecomputer.
Met de Philips NMS 8245 werd het pakket EASE meegeleverd. Een werkomgeving met vensters, pictogrammen en een muis, jaren voordat Windows thuis gebruikt zou gaan worden. Met het pakket EASE kon je teksten verwerken, boekhoudkundige berekeningen uitvoeren, grafieken maken, gegevensbestanden beheren en documenten opmaken. Het pakket bevatte onder meer een tekstverwerker, spreadsheet, database en grafische werkomgeving. EASE was de voorloper van Windows.
Je kon belastingaangifte doen met een MSX diskette, helaas heb ik deze, samen met heel veel andere diskettes verkocht. Sommige willen dat niet van mij aannemen, als je dit per mail kunt bevestigen... graag!
Veel garages gebruikten een MSX om een auto af te melden bij het RDW na een APK keuring. In 1989 deed Viditel zijn intrede bij de RDW voor het digitaal uitwisselen van voertuiggegevens, met een kastje met ingebouwd modem. Daarvóór belden keurmeesters de RDW telefonisch om voertuigen af te melden.
Er waren honderden educatieve programma's voor scholen op de MSX. Topografie werd geleerd door met een helicopter van plaats naar plaats te vliegen.
De Philips NMS 8280 kon videobeelden digitaliseren, combineren en van titels voorzien, wat in die tijd heel bijzonder was.
De MSX HB G900 ging zelfs de ruimte in. Een geavanceerde MSX2 met een video-digitizer. Daarmee konden beelden worden gedigitaliseerd en bewerkt. Volgens mij was dit maart 96 en de laatste twee 22 mei 1993. Deze foto's staan onderaan deze pagina.
De eerste MSX-1 kwam in 1983 en deze had geen floppydrive. Je had een cassetteband recorder nodig naast de computer. Een externe floppydrive was mogelijk. Maar 16 kleuren, lage resoluties, videogeheugen meestal 16 KB, werkgeheugen vaak 8-64 KB. MSX-Basic 1, werkt meestal met cassettes.
De eerste MSX-2 kwam in 1985, heel vaak met interne floppydrive. De Sony HB-F9P heeft geen floppydrive. Keus uit 512 kleuren, resoluties tot 512 x 212 pixels, videogeheugen vaak 64 of 128 KB, werkgeheugen vaak 64 of 128 KB, MSX-Basic 2.0/2.1, 3 geluidskanalen, extra FM-geluid afhankelijk van model, vrijwel altijd met floppydrive.
Na de MSX2 kwam er de MSX 2+ Dat was in oktober 1988 en alleen in Japan. Liefhebbers konden hem importeren. Tot ongeveer 19.268 kleuren in de speciale YJK-modus., soepel horizontaal scrollen. MSX-Basic 3, sommige Panasonis modellen konden naar 5.37 MHz schakelen, MSX-MUSIC met 9 FM-kanalen was meestal ingebouwd.
Er kwam in 1990 zelfs nog een vervolg op de MSX 2+, de MSX turbo R Nieuwe R80-processor, digitaal PCM-geluid.
Japan 5–7 miljoen
Sovjet-Unie circa 1 miljoen
Verenigde Arabische Emiraten 1,3 miljoen
Nederland 400.000
Brazilië 400.000
Spanje 160.000
Wereldwijd zo'n 9 miljoen. Dit zijn schattingen.
De MSX 2 is veruit de meest verkochte generatie.
Het is zeer aannemelijk dat de MSX 2 de meest voorkomende MSX-computer was.
In Nederland was de commodore 64 (1982) populair. Veel minder zag je de Atari ST voor muzikanten en serieus werk. Amiga 500 (1987) geavanceerde games.
Als je de MSX2 en commodore 64 globaal naast elkaar vergelijkt, heeft de MSX2 128 KB en de commodore 64 KB. De commodore 64 heeft geen apart videogeheugen, 16 kleuren en de MSX 2 heeft 512 kleuren, 256 tegelijk. De MSX had een interne 3.5 inch floppydrive ss 360 KB en ds 720 KB, de commodore gebruikte een relatief duur externe floppydrive de 1541 met grote slappe diskettes voor ongeveer 170 KB. Voor muziek en geluidseffecten was de commodore beter, maar op elk ander vlak de MSX. Voor mij was met name MSX-basic heel belangrijk.
Op de MSX teken je zo een rond.
10 SCREEN 2
20 COLOR 15,4,4
30 CIRCLE (128,96),50,15
40 GOTO 40
Op de commodore 64 BASIC V2
10 POKE 53280,0:POKE 53281,0
20 FOR A=8192 TO 16383:POKE A,0:NEXT A
30 FOR A=1024 TO 2023:POKE A,1:NEXT A
40 POKE 53272,24
50 POKE 53265,PEEK(53265) OR 32
60 FOR A=0 TO 359
70 X=INT(160+50*COS(A*0.0174533))
80 Y=INT(100+50*SIN(A*0.0174533))
90 P=8192+INT(Y/8)*320+INT(X/8)*8+(Y AND 7)
100 M=2^(7-(X AND 7))
110 IF (PEEK(P) AND M)=0 THEN POKE P,PEEK(P)+M
120 NEXT A
Regels 10–30 maken het scherm zwart en wissen het bitmapgeheugen.
Regels 40–50 schakelen de grafische bitmapmodus in.
Regels 60–80 berekenen de posities van de cirkel met sinus en cosinus.
Regels 90–110 rekenen iedere positie om naar een geheugenadres en zetten de juiste pixel aan.
Regel 120 beëindigt de lus. De cirkel blijft op het scherm staan.
MSX
10 PLAY "CDEFGAB"
20 GOTO 20
Op de commodore 64 BASIC V2
10 FOR I=1 TO 7
20 READ F
30 POKE 54272,F
40 POKE 54273,INT(F/256)
50 POKE 54276,17
60 POKE 54277,0
70 POKE 54278,240
80 POKE 54296,15
90 FOR T=1 TO 150:NEXT T
100 POKE 54276,16
110 FOR T=1 TO 30:NEXT T
120 NEXT I
130 DATA 33,37,41,43,49,55,61
Maar dit is nog niet eens een volwaardige vertaling van Play "CDEFGAB" De frequentiewaarden zijn niet nauwkeurig afgestemd op de SID-klok, en de code stelt de SID niet volledig in.
De MSX HB G900 ging zelfs de ruimte in. Een geavanceerde MSX2 met een video-digitizer. Daarmee konden beelden worden gedigitaliseerd en bewerkt. Volgens mij was dit maart 96 en de laatste twee 22 mei 1993.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |